جنگ آینده؛ نبرد بر سر داده‌ها، نه میدان‌های نبرد

اباذر کریمی پنابندانی متخصص هوش مصنوعی و عضو آکادمی علوم اروپا در یادداشتی آورده است: «امروز داده‌ها به یکی از ارزشمندترین منابع جهان تبدیل شده‌اند. همان‌گونه که نفت در قرن بیستم موتور اقتصاد جهانی بود، داده‌ها در قرن بیست‌ویکم به موتور تصمیم‌گیری، نوآوری و قدرت تبدیل شده‌اند. زیرا هوش مصنوعی بدون داده معنا ندارد. 

الگوریتم‌ها برای یادگیری، پیش‌بینی و تصمیم‌گیری به داده نیاز دارند. کشوری که داده‌های دقیق‌تر، گسترده‌تر و سازمان‌یافته‌تری در اختیار دارد، می‌تواند در حوزه‌هایی مانند اقتصاد، پزشکی، امنیت، صنعت، کشاورزی و مدیریت شهری تصمیم‌های هوشمندانه‌تری بگیرد.

جنگ آینده ممکن است دیگر با شلیک گلوله آغاز نشود؛ ممکن است با حمله به زیرساخت‌های اطلاعاتی، دستکاری داده‌ها، اختلال در سامانه‌های هوشمند و کنترل جریان اطلاعات شکل بگیرد.

در چنین جهانی، امنیت فقط به معنای داشتن تجهیزات نظامی نیست؛ بلکه به معنای داشتن زیرساخت‌های داده‌ای امن، توان تحلیل اطلاعات و قدرت توسعه فناوری‌های هوشمند است.

کشورها امروز برای ساخت مدل‌های هوش مصنوعی قدرتمند، رقابت بزرگی را آغاز کرده‌اند. رقابت بر سر تراشه‌ها، مراکز داده، مدل‌های زبانی بزرگ و متخصصان هوش مصنوعی، بخشی از همین نبرد جدید است؛ نبردی که شاید صدای انفجار نداشته باشد، اما می‌تواند مسیر اقتصاد و سیاست جهان را تغییر دهد.

البته داده به خودی خود قدرت نیست. داده زمانی ارزشمند می‌شود که بتوان آن را تحلیل کرد و به دانش و تصمیم تبدیل کرد. همان‌طور که نفت خام بدون فناوری پالایش ارزش محدودی دارد، داده خام نیز بدون هوش مصنوعی و تحلیل پیشرفته نمی‌تواند مزیت ایجاد کند.

بنابراین کشورهای آینده‌نگر باید علاوه بر توسعه فناوری، روی سواد داده و سواد هوش مصنوعی شهروندان و مدیران خود سرمایه‌گذاری کنند.

در آینده، برنده کسی نیست که فقط سلاح‌های بیشتری دارد؛ برنده کسی است که بهتر می‌داند، سریع‌تر تحلیل می‌کند و هوشمندانه‌تر تصمیم می‌گیرد.

جنگ آینده شاید جنگ ارتش‌ها نباشد؛ جنگ توانایی فهمیدن جهان خواهد بود.»