بازگشت باستان‌شناسان به «ربع رشیدی»

معاون میراث فرهنگی استان آذربایجان شرقی با اشاره به بارندگی‌های اخیر اعلام کرد تاکنون هیچ گزارش معتبری از تخریب یا آسیب جدی به بناهای تاریخی این استان دریافت نشده است و هم‌زمان، کاوش‌های باستان‌شناسی، پروژه‌های مرمتی و برنامه‌های مطالعاتی در تبریز و سایر نقاط استان با وجود محدودیت‌های اعتباری در حال پیگیری است.

وحید نواداد، معاون میراث فرهنگی استان آذربایجان شرقی درباره وضعیت بناهای تاریخی این استان در بارندگی‌های اخیر به ایسنا گفت: خوشبختانه تاکنون گزارشی مبنی بر تخریب یا آسیب جدی به بناهای تاریخی استان دریافت نشده و بررسی‌ها نشان می‌دهد آسیب خاصی به آثار تاریخی وارد نشده است.

او در ادامه به وضعیت کاوش‌ها و پروژه‌های پژوهشی اشاره کرد و افزود: اخیراً یک کاوش اضطراری در یکی از مساجد واقع در بافت تاریخی بازار تبریز انجام شد که به پایان رسیده است. همچنین برنامه‌هایی برای ادامه کاوش در محوطه تاریخی «ربع رشیدی» تبریز در دستور کار قرار دارد. در کنار آن، مطالعاتی در حوزه حفاظت و مرمت محدوده تاریخی تبریز انجام شده است و در انتظار تخصیص اعتبارات هستیم تا این اقدامات ادامه پیدا کند.

نواداد با بیان اینکه بخشی از پروژه‌ها پیش از آغاز سال جدید کلید خواهد خورد، اظهار کرد: در قالب برخی تامین اعتبارها، تعدادی از پروژه‌ها دوباره در حال شروع هستند و اقدامات مقدماتی آن‌ها انجام می‌شود. از جمله این موارد می‌توان به برنامه‌های مرتبط با موزه منطقه‌ای شهر تبریز و مرمت اضطراری بناها و اماکن تاریخی اشاره کرد. پس از ابلاغ اعتبارات سال ۱۴۰۴، پروژه‌ها بر اساس برنامه پنج‌ساله‌ای که از سال ۱۴۰۳ آغاز شده است، در همان چارچوب دنبال خواهد شد.

معاون میراث فرهنگی آذربایجان شرقی با اشاره به تداوم فعالیت کارگاه‌های مرمتی، گفت: بخش قابل‌ توجهی از کارگاه‌های مرمتی با مشارکت بخش خصوصی در طول سال فعال هستند. به‌ویژه در مجموعه بازار جهانی تبریز، این اقدامات با مشارکت مستقیم مالکان و صاحبان سرقفلی انجام می‌شود و نظارت فنی آن‌ها بر عهده پایگاه جهانی بازار تبریز و اداره‌کل میراث فرهنگی استان است. علاوه‌بر بازار تبریز، چندین بنای تاریخی ثبت ملی با مالکیت بخش خصوصی در سطح شهر تبریز و برخی شهرهای استان وجود دارد که برای آن‌ها سرخط‌های عملیاتی تعریف شده و با مشارکت مالکان، عملیات مرمتی در حال انجام است.

او با اشاره به تغییر رویکردهای سال‌های اخیر در بافت تاریخی تبریز اظهار کرد: در سال‌های گذشته، رویکرد مثبتی در حوزه سرمایه‌گذاری و جریان اقتصادی در بافت‌ها و بناهای تاریخی شکل گرفته و حتی تشدید شده است. این موضوع باعث افزایش علاقه‌مندی فعالان اقتصادی و ساکنان محلی به احیا و بهره‌برداری از بناهای تاریخی شده و در کنار حفاظت از میراث فرهنگی، به رونق اقتصادی این مناطق نیز کمک کرده است.

نواداد افزود: افزایش این علاقه‌مندی‌ها موجب شده است تعداد مشارکت‌ها به‌ مراتب بیشتر شود و بسیاری از مالکان خانه‌ها و بناهای تاریخی به‌صورت مستقیم برای انجام پروژه‌های احیا و مرمت مراجعه کنند. اداره‌کل میراث فرهنگی نیز در حد توان، هم از نظر فنی و هم در قالب حمایت‌های اعتباری و مالی، از این پروژه‌ها پشتیبانی می‌کند.

او با اشاره به پروژه‌های اجراشده در سال گذشته، گفت: بخش زیادی از پروژه‌هایی که در قالب اعتبارات این سال تعریف شده بودند، مراحل تحویل موقت خود را طی کرده و مطابق قراردادها به اتمام رسیده‌اند. البته بسیاری از پروژه‌های مرمتی، به دلیل ماهیت تخصصی و وابستگی به میزان تخصیص اعتبار، در چند فاز و طی چند سال اجرا می‌شوند و پس از پایان هر فاز، برای مراحل بعدی مجدداً برنامه‌ریزی صورت می‌گیرد.

نواداد در پایان به برنامه‌های مطالعاتی و حفاظتی جاری اشاره کرد و گفت: در حال حاضر، مطالعات مربوط به کتیبه‌های اورارتویی شهرستان سراب، از جمله کتیبه‌های رازلیق و فان، در حال انجام است و هم‌زمان با مطالعات پژوهشی، اقدامات حفاظتی و مرمتی این آثار نیز به‌زودی آغاز خواهد شد.