درآمدهای نفتی عراق چگونه توسط آمریکا کنترل می‌شود؟

آمریکا از زمان تهاجم نظامی به عراق در سال ۲۰۰۳، کنترل موثری بر دلارهای حاصل از فروش نفتی این کشور داشته و این امر به واشنگتن قدرت نفوذ فوق‌العاده‌ای بر امور بغداد داده است.

به گزارش ایسنا،  منابع آگاه از پیام مداخله‌جویانه آمریکا به رهبران سیاسی عراق خبر دادند که در آن نسبت به مشارکت گروه‌های حامی مقاومت در دولت آینده هشدار داده و از احتمال تحریم‌های سنگین علیه بغداد سخن گفته شده است.

به گفته این منابع آگاه، دامنه این تحریم‌ها می‌تواند بسیار گسترده باشد و حتی درآمدهای نفتی عراق را که از طریق بانک فدرال رزرو نیویورک در اختیار دولت بغداد قرار می‌گیرد، هدف قرار دهد؛ اقدامی که به‌طور مستقیم شریان‌های اصلی اقتصاد عراق را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

اما ایالات متحده چگونه درآمدهای نفتی عراق را کنترل می‌کند؟

کنترل آمریکا بر درآمدهای نفتی عراق در درجه اول با مدیریت درآمد نفتی عراق توسط بانک فدرال رزرو نیویورک انجام می‌شود. پس از حمله ۲۰۰۳، دولت موقت ائتلاف (CPA)، به رهبری آمریکا، «صندوق توسعه عراق» (DFI) را تاسیس کرد که در فدرال رزرو نیویورک نگهداری می‌شود. این صندوق برای جمع‌آوری درآمدهای نفتی عراق و استفاده از آنها برای بازسازی و توسعه کشور طراحی شده بود. همچنین برای محافظت از درآمدهای نفتی عراق در برابر دعاوی و ادعاهای مربوط به دوران حکومت صدام حسین تاسیس شد. جورج دبلیو بوش، رئیس‌جمهور وقت، یک فرمان اجرایی امضا کرد که از آن زمان توسط هر رئیس‌جمهوری تمدید شده است و این ترتیبات را برقرار کرد. در نهایت، «صندوق توسعه عراق»، به حسابی از بانک مرکزی عراق در فدرال رزرو نیویورک تبدیل شد که تا به امروز نیز پابرجاست.

این امر چه اهرم نفوذ بر عراق را در اختیار آمریکا قرار می‌دهد؟

نفت مهم‌ترین منبع درآمد عراق است که حدود ۹۰ درصد از بودجه دولت را تشکیل می‌دهد. این امر به واشنگتن نفوذ قابل توجهی بر ثبات اقتصادی و سیاسی بغداد می‌دهد. هنگامی که دولت عراق از نیروهای آمریکایی خواست تا در سال ۲۰۲۰ این کشور را ترک کنند، طبق گزارش‌ها، واشنگتن تهدید کرد که دسترسی عراق به منابع موجود در فدرال رزرو نیویورک را قطع خواهد کرد و بغداد در نهایت عقب‌نشینی کرد. در حالی که دولت عراق از سال‌های اولیه اشغال آمریکا کنترل بیشتری بر امور مالی خود به دست آورده است، رابطه مداوم، نفوذ پایدار آمریکا بر چشم‌انداز اقتصادی عراق را برجسته می‌کند.

چرا این ترتیبات به مدت تا این حد طولانی ادامه یافته است؟

مقامات دولت عراق که به طور ناشناس صحبت کردند، گفتند که این سیستم به تثبیت ثبات مالی عراق و حفاظت از امور مالی دولت کمک کرده است. به گفته آنها، این امر اعتماد بین‌المللی به مدیریت درآمد نفتی را فراهم می‌کند، دسترسی آسان به دلار مورد نیاز برای تجارت و واردات را تسهیل می‌کند و از درآمدها در برابر مطالبات خارجی و شوک‌های مالی، از جمله مطالبات طلبکاران و دعاوی حقوقی، محافظت می‌کند. آنها افزودند که این ترتیبات از ثبات نرخ ارز پشتیبانی می‌کند و اعتماد به اقتصاد عراق را تقویت می‌کند، در حالی که برای تقویت نهادهای مالی داخلی و اعمال حاکمیت اقتصادی بیشتر تلاش می‌کند.  

این ترتیبات چه تاثیری بر عراق داشته است؟

محدودیت‌های سنگین در عرضه دلار آمریکا به عراق، یک بازار موازی و غیررسمی برای دلار ایجاد کرد و باعث ایجاد اختلاف قیمت بین نرخ ارز رسمی تعیین شده توسط بانک مرکزی و نرخ ارز در بازار سیاه شد. این اختلاف قیمت اساسا یک نرخ ریسک اضافی برای معامله خارج از سیستم رسمی است.  

وضعیت فعلی مدیریت درآمد نفتی عراق چگونه است؟

بر اساس گزارش رویترز، درآمدهای نفتی عراق همچنان تحت نظارت بانک فدرال رزرو نیویورک است. بانک مرکزی عراق از نظر تاریخی از حراج‌های دلار که قبلا به عنوان پنجره ارز خارجی شناخته می‌شد، به عنوان مکانیسم اصلی عرضه دلار استفاده کرد. بانک‌های خصوصی و صرافی‌ها می‌توانستند روزانه برای خرید دلار آمریکا با استفاده از دینار عراق پیشنهاد قیمت دهند. اما عراق پس از فشار قابل توجه آمریکا، رسما به این سیستم عرضه در آغاز سال ۲۰۲۵ پایان داد.