| |
رادیو چگونه میتواند تابآوری شهروندان را تقویت کند؟
به مناسبت بیستوسومین سالگرد شبکه رادیویی سلامت، شهرام زینالعابدینی، مدیر گروه سلامت اجتماعی این شبکه در گفتوگویی به تشریح ابعاد نوین سلامت اجتماعی و تأثیرات آن بر جامعه پرداخته است. این گفتوگو دربرگیرنده تحولات اخیر در این حوزه و اهمیت رسانهها در ارتقای سلامت اجتماعی و حس مسئولیتپذیری در شهروندان است.
شهرام زینالعابدینی بر لزوم بازنگری در مفاهیم بنیادینی چون سرمایه اجتماعی، شمولیت، امنیت پایدار و هویت جمعی تأکید کرد و به ایسنا گفت: در دنیای امروز، با تغییرات سریع اجتماعی و اقتصادی، نیاز داریم تا مفاهیم قدیمی را بهروز کنیم و متناسب با شرایط فعلی جامعه، آنها را بازتعریف کنیم. این تأکید، ضرورت این تحول را به وضوح نمایان میسازد.
وی سرمایه اجتماعی و اعتماد را یکی از مؤلفههای کلیدی در حال تغییر توصیف کرد. به باور او، فرسایش اعتماد میان نهادها و افراد در جامعه بهویژه در سالهای اخیر بهدلیل ناپایداریهای اجتماعی و اقتصادی، احساس ناامنی و تردید را در میان مردم افزایش داده است. اگر ما نتوانیم شبکههای اجتماعی و هنجارهای همکاری را تقویت کنیم، به سرعت به یک جامعهای دچار بحران هویت و بیاعتمادی تبدیل خواهیم شد.
زینالعابدینی همچنین به مفهوم شمولیت و عدالت شهری اشاره کرد و گفت: نابرابریها در دسترسی به خدمات و امکانات باید به شکلی جدی بررسی و حل شوند. بهویژه برای گروههای آسیبپذیر، باید فضاهای عمومی فراگیر و دسترسی عادلانه به فرصتها فراهم آورد. این موضوع خصوصاً در دوران پاندمی کرونا نمود بیشتری پیدا کرد، زمانی که نابرابریهای اجتماعی به خوبی نمایان شد.
در بخشی دیگر از مصاحبه، به امنیت اجتماعی پایدار پرداخته شد. زینالعابدینی اذعان کرد: در مواجهه با آسیبهای نوظهور، نیاز به امنیتی جمعی و پایدار احساس میشود. امنیتمان باید از طریق تقویت تابآوری و کاهش احساس ترس و ناامنی در میان مردم تحقق یابد. این کار تنها از طریق همیاری و همکاری میان نهادها، دولت و خود مردم ممکن میشود.
یکی از موضوعات قابل توجه در این گفتوگو، مسئله هویت و تعلق جمعی بود. زینالعابدینی با اشاره به گسست خاطرات جمعی و چالشهای موجود در فضاهای شهری، بر اهمیت بازسازی هویت و تعلق مکان تأکید کرد.
مدیر گروه سلامت اجتماعی معتقد است: باید حس مکان و تعلق به محیط زیست خود را دوباره بازیابیم. این حس، زیربنای زندگی اجتماعی و سلامت روانی مردم است. فضای شهری باید به گونهای طراحی شود که فضایی برای تعاملات اجتماعی و مشترکسازی خاطرات جمعی فراهم کند.
زینالعابدینی رادیو را رسانهای مؤثر در تقویت حس تعلق اجتماعی و مسئولیتپذیری دانست و رویکردهای کلیدی در این زمینه را تشریح کرد. او به اهمیت محتوا و برنامهسازی اشاره کرد و گفت: برنامههایی مانند «افق روشن» و «گل یا پوچ» نمونههایی از تلاش ما برای ارائه دستور کار اجتماعی هستند که به آموزش و ارتقای آگاهی شهروندان کمک میکنند. استفاده از قالبهای گفتگو محور و تعامل با مخاطبان از طریق ایجاد پویشهای اجتماعی، از کارهایی است که زینالعابدینی بر اهمیت آن تأکید دارد.
مدیر گروه سلامت اجتماعی رادیو سلامت افزود: فراهم کردن بسترهای تعاملی مانند تماس، پیامک و شبکههای اجتماعی به ما این امکان را میدهد که صدای کسانی که صدای آنها کمتر شنیده میشود را به جامعه برسانیم. برنامههایی نظیر «نفس دوم» و همکاری با دانشگاهها به عنوان کانالی برای جلب مشارکت عمومی و افزایش آگاهی اجتماعی مورد تأکید قرار گرفت.
زینالعابدینی همچنین بر ضرورت تعامل با سازمانهای غیردولتی (NGOها) اشاره کرد و گفت: چالشهای اساسی سلامت مانند آسیبهای اجتماعی، بدون مشارکت مردم و نهادهای مدنی قابل حل نیست.
به باور او، همکاری ساختاریافته بنا میان نهادهای مدنی و حاکمیتی برای پیشبرد اهداف سلامت جامعه حائز اهمیت است. او به برنامههایی نظیر «روی خط خبر» و «مخاطب خاص» اشاره کرد که به عنوان از نمونههای تعامل مؤثر رادیو با این نهادها به شمار میروند.
زینالعابدینی مأموریت اصلی گروه اجتماعی رادیو سلامت را «تقویت کیفیت و تابآوری روابط انسانی در جامعه از طریق افزایش آگاهی، تسهیل گفتوگوی سازنده و ترویج مسئولیتپذیری اجتماعی» عنوان کرد و بر این نکته تأکید کرد که رادیو سلامت با بهرهگیری از تجربیات واقعی مردم و ایجاد حس شنیده شدن، تلاش میکند تا دغدغههای زیسته شهروندان را بازتاب دهد و به رسالت خود در قبال سلامت اجتماعی عمل کند.
